قتل مرموز ارشد شریف خبرنگار پاکستانی در کنیا و اعتراضات سراسری در پاکستان

۷ عقرب ۱۴۰۱

به گزارش بی‌بی‌سی، تیراندازی به یک خبرنگار تحقیقی برجسته پاکستانی توسط پولیس کنیا باعث خشم و اعتراض گسترده در پاکستان شده و این رخداد بسیاری را حیرت‌زده اتفاق کرده است.

هزاران نفر روز پنجشنبه در مراسم تشییع جنازه ارشد شریف در اسلام آباد شرکت کردند تا به سوگ این منتقد معروف ارتش پاکستان بنشینند.

مخالفان حکومت فعلی در اسلام آباد معتقدند که او در یک توطئه سازماندهی شده در پاکستان هدف سوء‌قصد در کنیا قرار گرفته است.

اما پولیس کنیا در گزارش اولیه اعلام کرد که این مرد ۴۹ ساله در یک خودرو در حال حرکت به خاطر اشتباه در شناسایی، به ضرب گلوله کشته شد.

پاکستان می‌گوید بازرسان را برای کمک به تحقیقات در مورد این رویداد به کنیا فرستاده است.

چگونه اتفاق افتاد؟

اواخر عصر یکشنبه، شریف سوار یک تویوتا لندکروز بود که در یک جاده روستایی آسفالت نشده در حدود ۳۰ کیلومتری حومه نایروبی، پایتخت کنیا، در حرکت بود. پولیس به سمت خودرو شلیک کرد که منجر به کشته شدن این خبرنگار شد.

اما چرایی آن دقیقا مشخص نیست.

سوراخی که گلوله در خوردو/موتر آقای شریف به جا گذاشته، ۲۲ اکتبر ۲۰۲۲ که در پاسگاه پلیس در کاجیدو کنیا پارک شده

پولیس کنیا در مورد این تیراندازی اظهارات ضد و نقیضی بیان کرده است.

پولیس در یکی از روایت‌ها گفته است که خودرویی که آقای شریف در آن بود با یک خودرویی به سرقت رفته، اشتباه گرفته شد.

گزارش اولیه پولیس حاکیست که ماموران در جستجوی یافتن خودروی گم شده بودند که او کشته شد.

بنا به این گزارش، راننده لندکروز شریف از دستور توقف در سد معبر سرپیچی کرده و مأموران در زمان دور شدن خودرو دستکم ۸ بار به سمت آن تیراندازی کرده‌اند که در این میان خبرنگار کشته شده است.

در روایت دیگر پولیس از این رویداد، یکی از افراد داخل خودرو ابتدا شلیک کرده و بعد ماموران با تیراندازی متقابل پاسخ دادند. پولیس می‌گوید در نتیجه تبادل آتش، گلوله به دست یک افسر اصابت کرده است.

دو سوال کلیدی در تحقیقات وجود دارد:

چگونه پولیس یک خودروی بزرگ مثل تویوتا لندکروزر را با خودروی به سرقت رفته که یک مرسدس بنز اسپرینتر است، اشتباه گرفته است؟

چرا پولیس به لاستیک‌های خودرو برای متوقف کردن آن تیراندازی نکرده؟

اینها از جمله موضوعاتی است که باید توسط واحد امور داخلی پولیس و همچنین ناظر پولیس، یک اداره مستقل نظارت بر پولیس، مورد بررسی قرار گیرد، که هر دو در حال تحقیق در مورد آنچه اتفاق افتاده، هستند.

چرا آقای شریف به کنیا رفت؟

مشخص نیست که شریف برای اولین بار چه وقت وارد کنیا شد یا با ویزای تجاری یا توریستی سفر می‌کرد.

با این حال، آنچه مشخص است، این است که او در ماه آگوست پاکستان را ترک کرد و در امارات متحده عربی و احتمالاً بریتانیا بوده است.

شریف به عنوان یکی از حامیان سرسخت عمران خان، نخست وزیر برکنار شده شناخته می‌شد و قبل از ترک کشور، از آزار و اذیت شکایت کرده بود.

هزاران نفر در تشییع جنازه ارشد شریف در مسجد فیصل در اسلام آباد شرکت کردند

پس از مرگ او، شعیب رزاق، وکیلش گفت که دولت پاکستان با مقامات در دبی تماس گرفته و درخواست استرداد وی به پاکستان را کرده بود.

آقای رزاق گفت که شریف با دانستن این موضوع به سرعت برای حفظ جانش به کنیا رفت، جایی که به راحتی می‌توانست در بدو ورود ویزا بگیرد و قبلاً دوستان و آشنایانی در آنجا داشت که می‌توانستند از او میزبانی کنند.

در زمان مرگ، آقای شریف با یک تبعه دیگر پاکستانی که گمان می‌رود ساکن کنیا باشد، در خودرو بوده است. گمان می‌رود که او پیش این دوست‌اش زندگی می‌کرده است.

یا ممکن است ارتباط کاری میان آنها وجود داشته باشد.

جان آلن نامو، خبرنگار تحقیقی کنیایی گفته است که آقای شریف با او برای مستندی که روی دست داشت و هنوز منتشر نشده، مصاحبه کرده است. تریلر این مستند نشان می‌دهد که در مورد افشاگری فساد در پاکستان است.

مشخص نیست که ارتباط با کنیا چه بوده، آقای نامو بعدا روشن کرد که اگرچه در کنیا با او مصاحبه شده بود، اما در واقع آقای شریف را از نزدیک ندیده است.

آیا پولیس کنیا در قتل‌های هدفمند دست داشته است؟

کشته شدن شریف ممکن است یک حادثه ناگوار باشد، اما مرگ او و دستگیری اخیر ۹ افسر پولیس به دلیل ناپدید شدن دو شهروند هندی و راننده آنها در ماه جولای، بار دیگر پولیس کنیا را در مرکز توجه قرار داده است.

دهه‌ها، واحدهای ویژه یا نخبه در داخل پولیس، مانند واحد خدمات ویژه( SSU ) که اکنون منحل شده است، به انجام قتل‌های غیرقانونی، آدم‌ربایی و شکنجه مظنونان متهم شده‌اند.

این پرونده‌ها یک راز آشکار بوده است، اما اعلام اخیر ویلیام روتو، رئیس جمهور تازه منتخب این کشور مبنی بر بسته شدن واحد خدمات ویژه اولین بار است که یک رئیس دولت، آشکارا در مورد جنایات پولیس صحبت می‌کند.

گروهی از سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی و محلی می‌گویند تحقیقات مستقل بیش از ۶۰۰ قتل را به واحدهای ویژه پولیس مرتبط کرده است.

برخی از افسران پولیس نیز متهم شده اند که سلاح‌های خود را به مجرمان داده‌اند یا آنها را برای ترور استخدام کرده‌اند. اما هیچ یک از این پرونده‌ها هنوز به محاکمه نرسیده است.

دستگیری ۹ افسر پولیس در ارتباط با ناپدید شدن دو شهروند هندی به عنوان یک نقطه عطف تلقی شده است. اگرچه در حال حاضر فقط در حد اتهامات هستند و محکومیت نیستند، حتی شدیدترین منتقدان دولت این را به عنوان اولین گام در رسیدگی به افراط و تفریط پولیس ستوده‌اند.

یک تیم پزشکی قانونی کنیایی روز سه شنبه در حال جستجوی محل قتل آقای شریف

روز جمعه، دادستان ارشد کنیا گفت که چندین افسر ارشد پولیس ممکن است به جنایات علیه بشریت متهم شوند، از جمله قتل یک نوزاد، که در زمان مبارزات انتخاباتی ۲۰۱۷ و پس از آن انجام شده است.

چه کسی می‌خواسته آقای شریف را بکشد؟

شریف به عنوان حامی عمران خان، نخست وزیر پیشین و منتقد ارتش پاکستان، دشمنان زیادی پیدا کرده بود. قبل از اینکه پاکستان را ترک کند با اتهامات احتمالی فتنه روبه رو شد و برنامه تلویزیونی او به دلیل اینکه ارتش [را متهم می‌کرد] در برکناری آقای خان در ماه اپریل دست داشته، منع شد.

اتهامات مربوط به قتل او در اظهارات چهره‌های مختلفی مطرح شده که در کنفرانس‌های مطبوعاتی گمانه‌زنی کرده‌اند.

فیصل وودا، زمانی وزیر دولت عمران خان، گفت که اگرچه آقای شریف در کنیا کشته شد، اما نقشه [تروراش] در پاکستان ریخته شد - البته نه توسط چهره‌های نهادهای امنیتی - او شواهدی برای اثبات آن ارائه کرد.

خود عمران خان نیز گفته که در اوایل سال جاری از طرح قتل آقای شریف مطلع شده و به او پیشنهاد داده که از پاکستان خارج شود.

و در حرکتی خیلی غیرمعمول، ژنرال ندیم احمد انجم، رئیس سازمان اطلاعات نظامی پاکستان (آی‌اس‌آی)، به خبرنگاران نام همه افراد - از جمله چهره‌های ارشد رسانه‌ای - را داد که از کارهای آقای شریف اطلاع داشتند و ممکن است به نحوی با مرگ او ارتباط داشته باشند. او افزود که نظامیان جان او را تهدید نمی‌کردند.